ضرورت هوشمندسازي جايگاه‌هاي سوخت با سرعت و اولويت بيش‌تر

نفتون: مطالعه بر روی CNG از سال ۱۳۷۹ در ایران شروع شد و استانداردهای مربوط به خودروهای دوگانه‌سوز نیز به طور همزمان در دست تدوین قرار گرفت.

از سال ۱۳۸۱ و با شروع تبدیل کارگاهی خودروهای بنزینی با تسهیلات ویژه، سه جایگاه سوخت‌گیری CNG نیز به صورت آزمایشی راه‌اندازی شد. در سال ۱۳۸۲ عملیات توسعه CNG به کل کشور تعمیم یافت و جایگاه‌ها با استفاده از تسهیلات مختلف در سراسر کشور رشد کردند. حمایت‌ها نیز از ساخت داخل افزایش یافت به طوری که در سال ۱۳۸۴ اولین کارخانه تولید مخازن CNG در کشور راه‌اندازی شد و اکنون ۸ کارخانه سازنده مخازن CNG و بیش از ۲۴۸۰ باب جایگاه در کشور موجود است که در مقایسه با ۴۰۰۰ باب جایگاه بنزین دارای ظرفیت مناسبی می باشد.

ایران کشوریست که حدود یک درصد جمعیت جهان و یک درصد از مساحت خشکی‌های کره خاکی را در اختیار دارد. به این صورت مقدر شده است که ۷ درصد از منابع طبیعی جهان متعلق به مردم ایران باشد که در این میان میزان ذخایر ثابت‌شده گاز طبیعی کشور ۱۷ درصد و میزان ذخایر ثابت‌شده نفت خام متعارف کشور ۱۱ درصد از کل جهان است.

رشد چشمگیر مصرف CNG در کشور همزمان شد با بالاترین میزان مصرف بنزین در سال ۱۳۸۵ و اجرای طرح سهمیه‌بندی به همراه توسعه CNG سبب شد تا مصرف بنزین کاهش محسوس یابد و ۱۰ سال بعد یعنی در سال ۱۳۹۵ به همان میزان سال ۱۳۸۴ برسد. از سال ۱۳۸۴ و با ورود جدی CNG به سبد سوخت کشور، گاز طبیعی توانست با جایگزین شدن به جای بنزین، مصرف بنزین را مهار کرده و واردات بی‌رویه بنزین را تا حد خوبی کاهش دهد که این مهم تا کنون سبب صرفه‌جویی بیش از ۴۵ میلیارد دلاری در واردات بنزین شده است. در سال ۱۳۹۱ که کشور نیاز به واردات بنزین داشت، سهم CNG در سبد سوخت خودروهای سبک کشور تا ۲۵% نیز افزایش یافت.

کاهش مصرف ۱۵ میلیون لیتر بنزین با توسعه سی ان جی

اهميت توسعه سي ان جي به گونه‌اي است كه سرپرست پژوهش و فناوری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران معتقد است با تبدیل یک میلیون و ۴۶۰ هزار خودروی عمومی به سی ان جی، ‌۱۵ میلیون لیتر در روز در مصرف سی ان جی صرفه‌جویی می‌شود.

محمد رضایی با بیان اینکه اگر قرار باشد به جای ۲۰ میلیون متر مکعب سی ان جی،  بنزین در کشور مصرف شود، نیازمند سرمایه‌گذاری حدود ۷ تا ۸ میلیارد دلاری است تا ۲۰ میلیون لیتر بنزین تولید کنیم، اظهار کرد: ‌اگر یک میلیون و ۴۶۰ هزار خودروی عمومی به دو میلیون خودرو افزایش پیدا کند و دوگانه سوز شود، ‌تنها نیازمند ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار است که صرفه‌جویی ۲۰ میلیون لیتری را محقق می‌کند.

اين در حالي است كه ماشین‌های عمومی هر ماه ۴۰۰ تا ۵۰۰ لیتر سهمیه می‌گیرند كه با توسعه‌ سی ان جی این مصرف، نصف خواهد شد و بدين صورت‌ امکان صادرات فراهم شده به طوري كه مي‌توان با درآمد ناشی از آن چرخ صنعت را بيش‌تر از گذشته به حركت درآورد.

از سوي ديگر با توجبه به اين كه ایران منابع زیادی گاز دارد و به ویژه در فصول گرم سال علاوه بر صادرات گاز مازاد تولید نیز در اختيار دارد و شبکه گاز ایران مشابه هيچ كشوري در هیچ کجای دنیا نیست، از همين رو شرايط بايد به گونه‌اي فراهم شود تا در مصرف داخلی سوخت مایع با گاز جایگزین شود.

ظاهرا آن طور كه وعده داده شد هوشمندسازي جايگاه‌هاي سي ان جي يكي از مهم‌ترين اقداماتي است كه در اين حوزه بايد انجام گيرد و اين البته در حالي است كه صادرات سوخت مایع مثل بنزین و گازوییل قیمت‌های بالاتری دارد.

رضایی با تاکید بر اینکه اگر گاز را صادر کنیم، خالص درآمد حدودا متر مکعبی ۱۰ سنت است اما ، گفت: سرپرست پژوهش و فناوری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با تاکید بر اینکه گاز طبیعی به صورت نامحدود در کشور است و اگر بخواهیم کل سوخت کشور گاز باشد کمبود گاز نخواهیم داشت، اظهار کرد: و این امکان وجود دارد تا سوخت بدون هزینه حمل به دست مصرف‌کننده برسد.

رضایی با اشاره به هوشمندسازی جایگاه‌های سی ان جی گفت: ۱۰۰ درصد اتفاقات در جایگاه‌ها است و تاکنون در تصادف و خارج از شهر انفجار رخ نداده، تنها در زمان سوختگیری و در بیشتر اوقات به دلیل دستکاری مخازن بوده است.

از سوي ديگر رایزنی‌هاي لازم با شهرداری برای تخصیص زمین برای احداث جایگاه در مناطق مختلف شهری صورت گرفته و‌ اگرچه ظرفیت سی ان جی در کشور ۴۰ میلیون متر مکعب در روز است اما در مناطقی کمبود جایگاه وجود دارد و بنابراين به نظر مي‌رسد يكي از اولويت‌هاي مسوولان دست اندكار در كشور بايد ايجاد جايگاه‌هاي بيش‌تر سوخت به خصوص هوشمندسازي جايگاه‌ها باشد.