شماری از عراقی ها تمایلی به شرکت درانتخابات مجلس ندارند

شمار زیادی از مردم عراق این روزها با توجه به این که یک ماه به برگزاری چهارمین انتخابات مجلس این کشور باقی مانده است، خود را برای حضور در آن آماده می کنند.

به گزارش بدراقتصاد به نقل از ایرنا،چهارمین دوره انتخابات مجلس عراق پس از سقوط صدام حسین دیکتاتور سابق عراق در 22 اردیبهشت ماه (12 مه) در سراسر این کشور و 19 کشور دیگر که اتباع عراقی در آن ها سکونت دارند، برگزار می شود.
اخبار منتشره از داخل عراق و برخی موضع گیری های مقام های این کشور در روزهای اخیر و در آستانه انتخابات حکایت از آن دارد که شماری از عراقی ها تمایلی به شرکت در این انتخابات ندارند. 
بر اساس اعلام کمیسیون عالی انتخابات عراق از 37 میلیون و 200 هزار عراقی در 18 استان این کشور 24 میلیون نفر واجد شرایط برای شرکت در انتخابات هستند که از این تعداد تاکنون 12 میلیون نفر با مراجعه به مراکز انتخاباتی آمادگی خود را برای حضور در انتخابات اعلام و ضمن به روز کردن اطلاعات خود کارت مربوط به حضور در انتخابات را دریافت کرده اند.
روش انتخاباتی در عراق و برخی کشورهای عربی مانند سوریه به گونه ای است که افراد واجد شرایط برای رای دادن با مراجعه قبلی به ستاد انتخابات و یا 'مختار محله' اقدام به دریافت کارت شرکت در انتخابات و یا ثبت نام برای حضور در آن می کنند و باید در همان منطقه یا محل رای خود را به صندوق بیندازند.
البته بر اساس قوانین عراق، کسانی که با مراجعه به مراکز انتخاباتی اطلاعات خود را به روز می کنند، شعبه مشخصی جهت ریختن رای برای آنها مشخص خواهد شد و در غیر این صورت می توانند بدون دریافت کارت هم بر اساس اطلاعات قبلی در هر محلی به فهرست مورد علاقه خود رای دهند.
این رقم تا هفته گذشته بیش از 7 میلیون نفر اعلام شده بود که به نظر می رسد با توجه به نزدیک شدن به زمان انتخابات این رقم در حال افزایش است.
در این دوره از انتخابات عراق 328 نماینده برای مجلس از سوی مردم انتخاب شده و با توجه به پارلمانی بودن نظام سیاسی در عراق نمایندگان منتخب اقدام به انتخابات نخست وزیر و رییس جمهوری می کنند. 
برگزاری انتخابات در این کشور را باید یکی از دستاوردهای سقوط نظام بعثی عراق در سال 1382 (2003 میلادی) و ورود عراق به مرحله جدیدی از تاریخ خود با یک نظام دمکرات و مبتنی بر انتخابات و آرای مردم قلمداد کرد.
اکنون مهم ترین سوال پیش رو این است که با توجه به ستم هایی که در طول حدود 40 سال بر مردم عراق با حاکمیت نظام بعثی مانند تحمیل چند جنگ پی در پی با همسایه ها و ویرانی حملات به این کشور گذشت چرا مردم عراق در مدت کمتر از 20 سال با وجود برخورداری از ویژگی هایی که در نظام سیاسی کنونی مانند حق رای و انتخاب وجود دارد، تمایل زیادی برای شرکت در انتخابات پیش رو ندارد ؟
در برداشت اولیه از چرایی این موضوع باید گفت که مردم عراق امروز از ناامنی، بی ثباتی ، بیکاری ، مشکلات اقتصادی ، نبود زیرساخت های لازم مانند برق ، آب و نظایر آن بشدت رنج می برند و با توجه به گستردگی این مشکلات و تازه کار بودن نظام سیاسی جدید در عراق باعث شده است تا دولت های عراق در سال های اخیر نتواند به صورت شایسته اقدام به بازسازی خسارت ها و خرابی های نزدیک به سه دهه اخیر در این کشور کنند که اولین انتظار و اولویت مردم عراق است. 
در کنار این معضلات باید به پدیده جدیدی به نام فساد نظام اداری عراق نیز اشاره کرد که بیش از مشکلات مزبور مردم این کشور را رنج می دهد و تلاش های برخی دولت ها نیز برای از بین بردن آن تاکنون راه به جایی نبرده است.
با این وجود، برای پی بردن به علل و چرایی این مشکلات و مسایل باید کمی به عقب برگردیم و با مرور تاریخ سه دهه اخیر عراق برخی مقاطع سیاسی این کشور را به خصوص زمان حاکمیت بعثی ها را ورق زده و بررسی کنیم.
واقعیت این است که تاریخ سیاسی معاصر عراق بعد از پایان حاکمیت انگلیسی ها مملو از وقوع کودتاها و رفت و آمد حکومت های مختلف است و این موضوع تا زمان احمد حسن البکر ادامه یافت و تنها حکومت پایداری که شکل گرفت مربوط به دوران چهل ساله حاکمیت مستبدانه بعثی ها در این کشور همراه با مشکلات خاص نظام سیاسی مزبور است.
با وقوع انقلاب اسلامی در ایران ، صدام به تحریک برخی دشمنان ایران جنگی هشت ساله را علیه ایران به راه انداخت و این جنگ با وجود حمایت های بی دریغ پشتیبانان صدام خسارت های زیادی را به هر دو ملت ایران و عراق از ابعاد معنوی و مادی وارد کرد.
هنوز خسارت های جنگ علیه ایران در عراق پایان نیافته بود که صدام با اشغال کویت، عراق را وارد مرحله جدیدی کرد و در نهایت با حمله نظامی امریکا، کویت آزاد و خسارت های بیشتری به عراق از بابت این تجاوز وارد شد و اقدامات بین المللی مانند تحریم و بازرسی ها بر این کشور از سوی امریکا و سازمان های بین المللی تحمیل شد و در نهایت به سرنگونی صدام با حمله امریکا در سال 2003 میلادی و نابودی زیرساخت های مهم این کشور منتهی شد.
با نابودی نظام بعثی در عراق، شاکله سازمان های امنیتی و نظامی دیکتاتوری و 40 ساله در این کشور که همگی از اهل سنت بودند ، بهم ریخت و این کشور وارد مرحله تازه ای از بحران در کنار ویرانی های شد که این بار ثبات و امنیت آن را هدف قرار داده بود و شمار زیادی از نیروهای امنیتی و نظامی که تا پیش از این از همه امکانات در سایه نظام بعثی برخوردار بودند با فروپاشی آن به مخالفان نظام جدید در عراق تبدیل شدند و ضمن به راه انداختن اقدامات تروریستی در این کشور اعم از بمب گذاری، ترور و حملات نظامی امکان بازسازی و رسیدگی به مسایل و مشکلات موجود را سلب کردند و بشدت دولت های حاضر و نیروهای نظامی تازه تشکیل شده با تجربه اندک را با وجود برخی کمک های نظامی خارجی مانند نیروهای امریکایی درگیر برقراری امنیت و آرامش کردند.
هنوز معضلات مزبور در عراق پایان نیافته بود که با شکل گیری گروه های تکفیری و سلفی در کشور همسایه عراق یعنی سوریه ، ترکیه و اردن رفته رفته اعضای این گروه ها به خاطر وجود زمینه ناامنی در عراق متوجه برخی استان های سنی نشین این کشور مانند موصل شدند و با ورود به آن بخش های زیادی را تصرف کردند.
در مقابل، دولت عراق هم که خطر را جدی تلقی کرده بود با تمام وجود و بکارگیری نیروهای نظامی و تشکیل گروه های مردمی با عنوان الحشد الشعبی و با حمایت های معنوی علما مراجع این کشور موفق شد تا به حضور داعش پس از چند سال درگیری و جنگ بی امان پایان دهد.
واقعیت این است که به نظر می رسد ایجاد مشکلات عدیده و سریالی برای عراق و مردم این کشور در کنار دولتی نو با نیروهایی جدید به خاطر برخی پاکسازی ها موجب شده است تا زمینه هر اقدامی برای بازسازی و رسیدگی یا فراهم نشده و یا از بین برود و در چنین فضایی نیز انتظارات مردم عراق با ترکیب بالای جمعیت جوان پس از یک دوره طولانی ظلم و ستم دور از انتظار نیست و باید همه آنها را در کنار هم دید.
انتظار امروز مردم عراق گردش نخبگان تحصیلکرده ، انجام وعده های مسوولان عالی رتبه ، دوری از برخی انتصاب های فامیلی و نسبی، اجرای سریع برخی طرح های زیربنایی و اولیه مانند آب و برق برای پایان بیش از 12 ساعت بی برقی در گرمای تابستان، توجه به قانون و قانونمداری ، رسیدگی به وضعیت بهداشت و درمان و مبارزه قاطع با فساد اداری – مالی موجود از سوی دولت و دولتمردان اعم از بخش های اجرایی و قانونگذاری است تا آنان نیز با ایجاد دوباره اعتماد از دست رفته و امید به آینده بتوانند در زمینه مشارکت در انتخابات نقش فعالی داشته باشند.
در کنار این نگرانی ها باید در نظر داشت که جامعه عراق با وجود ورود به عرصه جدید همچنان دارای بافت عشیره ای و عشایری است و با توجه به حضور اقوام و پیروان مذاهب مختلف به گونه ای دارای بافت موزاییکی است که هر گونه اقدام سیاسی و عمرانی در آن می تواند دارای اثرات و تبعات منفی و مثبت باشد چرا که علاوه بر داخل از خارج نیز برخی تاثیرات را می پذیرند و شماری از کشورها به خاطر از دست رفتن حاکمیت قبلی همچنان از این موضوع رنج می برند و برای آنان قابل تحمل نیست و به دنبال ایجاد اختلاف قومی – مذهبی در این کشور هستند.
بی میلی حضور مردم در انتخابات با توجه به پررنگ بودن جایگاه قومی و مذهبی در جامعه عراق امروز به عنوان یکی دیگر از تهدیدهای موجود برای این کشور خطرناک است و می تواند عراق را به مرحله جدیدی از حیات سیاسی وارد کند که با توجه به وجود زمینه برخی خطرات خفته در آن مانند گروه های سلفی و تکفیری این کشور را به سرنوشتی نامعلوم رهنمون کند.
بی دلیل نیست که در آستانه انتخابات برخی مقام های عراقی دست به دامان علما و مراجع شده و از آنان درخواست می کنند تا با استفاده از جایگاه خود مردم را به حضور پررنگ تر در انتخابات و حفظ وحدت و همدلی دعوت کنند و این امر علاوه بر آنکه حکایت از برخی اقدامات برخی کشورها برای ایجاد تفرقه بین مردم عراق و ایجاد یاس و ناامیدی در بین آنان دارد ، نشانه بی میلی مردم عراق برای حضور در پای صندوق های رای نیز هست تا دولتی سرکار بیاید که مستلزم ائتلاف با گروه های مختلف باشد که پر واضح است چنین دولتی با مشکلات عدیده مواجه بوده و از توانایی بالایی هنگام بروز بحران ها و مشکلات برخوردار نیست. 
فواد معصوم رییس جمهوری عراق در همین ارتباط با تاکید بر این که انتخابات آینده باید بر مبنای وحدت کلمه عراق باشد، گفت: در این برهه حساس و با توجه به اینکه عراق در آستانه اولین انتخابات بعد از پیروزی بر داعش است، ضروریست با الهام از ارزش های دو شهید (آیت الله صدر و حکیم) برای وحدت کلمه تلاش کنیم.
به گفته وی، ارتقا وحدت ملی در عراق، فرصت سرمایه گذاری ها را در کشور بالا برده و احزاب سیاسی قادر خواهند بود با احساس مسوولیت بالاتر همه موانع را در راستای ساخت روند سیاسی عراق بردارند.
رییس پارلمان عراق هم در این خصوص معتقد است که این کشور بهتر است به مسایل داخلی و تقویت وحدت ملی در داخل اهتمام ورزد و از ورود به درگیری ها و مناقشات بین المللی بین محورهای مختلف پرهیز کند.
'سلیم الجبوری' اضافه کرد: باید در این مرحله شعار همه اولویت با عراق و عراق بالاتر از هر اولویت باشد.
وی با اشاره به پیروزی عراق بر داعش گفت: با وجود اینکه بر داعش پیروز شده ایم، اما هنوز نتوانسته ایم در بعد اقتصادی بر فساد پیروزی نهایی را اعلام کنیم و چالش پیش روی عراق، مبارزه با فساد و توسعه اقتصادی و بازسازی است و این چالش کم از چالش مقابله با تروریستم نیست. 
'شیخ عبدالمهدی کربلایی' امام جمعه 'کربلا' و نماینده مرجعیت عالی عراق آیت الله 'علی سیستانی' هم در خطبه های نماز جمعه این هفته بر ضرورت مراقبت و حفظ فضای همزیستی و صلح و آرامش در جامعه عراق تاکید کرد.
وی افزود: همزیستی مسالمت آمیز ایجاب می کند که مشارکت دیگران در مناسبت های خود را محترم بدانیم و از طرح سخنان توهین آمیز به آنها خودداری کنیم.
نوری المالکی معاون رییس جمهوری عراق هم در همین ارتباط در نشستی با علما و روحانیون از آنها خواست تا مردم را به شرکت گسترده در انتخابات دعوت کنند.
وی گفت: تنها در این صورت است که دولتی قدرتمند تشکیل خواهد شد که بتواند در مقابل چالش ها بایستد و اقتدار کشور را احیا و به مردم برای رسیدن به مطالباتشان کمک کند.
المالکی افزود: اکنون نیاز به اتحاد و تلاش و پشتکار برای آموزش جامعه و به ویژه جوانان و آگاهی بخشی آنان در برابر ایده های منحرف و بیگانه داریم.
وی همچنین بر ضرورت دور ماندن منابر و تریبون های مذهبی از اموری بیگانه با نقش تبلیغی و میهنی و مغایر با مبانی اسلام و وحدت اسلامی تاکید کرد.
البته ذکر این مطلب نیز لازم است که در دوره انتخابات اول در عراق علما و مراجع با ورود به صحنه دعوت های زیادی را از مردم برای حضور در آن بعمل آوردند ولی با گذشت بیش از یک دهه و کارآمد نبودن برخی دولت ها در عراق رفته رفته آنان نیز به خاطر همین موضوع تمایل چندانی به حمایت دوباره از دولت ها نمی بینند ولی در این مقطع به نظر می رسد که شرایط و اوضاع کنونی جامعه عراق و خطر حضور کمرنگ مردم در آن ایجاب می کند تا باردیگر علما وارد صحنه شده و مردم را به شرکت گسترده تر در انتخابات فراخوانند.
در همین ارتباط، برخی منابع اعلام کردند که افراد صاحب نفوذ در عراق از مردم خواسته اند اگر در انتخابات شرکت نمی کنند با دریافت کارت حضور در انتخابات ضمن پرشور نشان دادن حضور خود رای سفید داخل صندوق بیندازند.
لازم به ذکر است که ناامید کردن مردم عراق برای حضور در پای صندوق های رای یکی از ترفندهای بدخواهان عراق است تا از این طریق ناکارآمدی چنین نظامی را برای مردم خود به اثبات رسانده و علاوه بر این از تشکیل دولتی مقتدر برای غلبه بر برخی مشکلات امروز عراق مانند پاکسازی داعش، توسعه اقتصادی و بازسازی ناشی از سال های درگیری و جنگ، ایجاد اشتغال ، برقراری کامل ثبات و امنیت، حل مشکلات اقتصادی و مبارزه با فساد در این کشور جلوگیری کنند.
کارشناسان سیاسی، انتخابات 22 اردیبهشت ماه آینده را با صرف بودجه 80 میلیون دلاری (521 میلیارد دینار عراقی) از حیث اهمیت با توجه به اینکه اولین انتخابات بعد از پیروزی بر گروه تروریستی داعش است، سرنوشت ساز و بسیار مهم توصیف کرده و از بروز برخی اقدامات تروریستی در عراق در روزهای آینده ابراز نگرانی می کنند.
تجربه دوره های قبل نیز نشان داده است که تروریست ها حتی در روز برگزاری انتخابات با شلیک خمپاره به پایتخت در صدد اعلام وجود خود و ناامن کردن وضعیت برای ایجاد ترس در بین مردم و عدم حضور آنان در پای صندوق های رای هستند و در این میان حضور کم رنگ مردم را می توان در راستای کمک به آنان و احتمال بازگشت بیشتر ناامنی ارزیابی کرد.
تحلیل از داود پورصحت