توسعه ۵۰۰ هزار هکتاری کشت گیاهان کم‌آب بر

اقتصادکارامد- رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) با اشاره به پیشتازی این سازمان در اجرای تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت از عملیاتی‌ سازی الگوی کشت هوشمند، توسعه کشت ارقام علوفه‌ ای کم‌ آب‌ بر در اراضی دیم و دستیابی به دانش فنی تولید خوراک دام از ضایعات کشاورزی خبرداد.

غلامرضا گل محمدی در بخش دوم گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با اشاره به پیشرفت قابل‌ قبول در حوزه اجرای «الگوی کشت» به عنوان یکی از محورهای کلیدی برنامه هفتم توسعه اظهار داشت: امسال ششمین سال زراعی را هوشمند ابلاغ کردیم، علاوه بر هوشمندسازی این حوزه، ابلاغیه‌ های مربوط به شیلات و محصولات باغبانی نیز ابلاغ خواهد شد.

وی افزود: تا پایان سال، برنامه‌ های مربوط به گیاهان دارویی، زراعت چوب، گلخانه‌ ها و تولیدات دامی وارد مرحله اجرایی خواهند شد.

توسعه ۵۰۰ هزار هکتاری کشت گیاهان علوفه ای کم آب بر در دیمزارها

معاون وزیر جهادکشاورزی با تاکید بر ضرورت جایگزینی محصولات کم‌آب‌ بر در جیره دامی تصریح کرد: در دو سال اخیر هفت رقم جدید گیاهان علوفه‌ ای معرفی شده و امسال ۱۱۴ هزار هکتار از اراضی دیم زیر کشت محصولات کم آب بر رفته که منجر به تولید ۱۰۰ هزار تن علوفه خشک شده است.

به گفته وی، هدف‌ گذاری سازمان تات بر این است که تا پایان برنامه هفتم این سطح کشت را به ۵۰۰ هزار هکتار در اراضی دیم افزایش دهد که کشت محصولاتی همچون ماشک، خلر، نخود علوفه‌ ای و باقالی می تواند جایگزین ذرت در جیره علوفه دامی شود که اکنون هسته اولیه بذر آن را تولید می کنیم.

وی از بهره‌گیری از دانش فنی برای تبدیل ضایعات بخش کشاورزی به خوراک دام اشاره کرد و گفت: با انتقال دانش فنی به عرصه اکنون یک کارخانه تولید خوراک دام با استفاده از پسماندهای کشاورزی روزانه ۱۵ تن محصول تولید می‌ کند که ظرفیت تولید سالانه آن به حدود ۳ هزار تن می‌ رسد.

جهش کشت «کاملینا»، راهکاری برای خودکفایی در روغن

گل محمدی به موضوع تولید دانه‌ های روغنی اشاره کرد و افزود: اگرچه دستیابی به هدف ۵۰ درصدی تولید دانه‌ های روغنی با توجه به محدودیت منابع آبی دشوار است اما با ترویج کشت گیاه کم‌ آب‌ بر «کاملینا» گام‌های موثری برداشته شده است.

وی با بیان اینکه سطح کشت این گیاه از هفت هزار هکتار در سال ۱۴۰۲ به ۲۴ هزار هکتار در سال جاری افزایش یافته است، اظهار داشت: با همکاری معاونت زراعت قرار است سطح زیر کشت کاملینا به ۴۰ هزار هکتار افزایش یابد.

این مقام مسئول در وزارت جهادکشاورزی خاطرنشان کرد: برای نخستین بار در سال ۱۴۰۵ قیمت خرید تضمینی کاملینا ۹۰ هزار تومان تعیین شد که با استقبال کشاورزان نرخ خرید آن تا سقف ۹۵ هزار تومان رسید که این امر نشان‌ دهنده توجیه اقتصادی بالای این محصول است.

وی اضافه کرد: گیاه کاملینا با نیاز آبی کم (۱۵۰ میلی‌ لیتر بارندگی)، عملکرد تا یک تن در هکتار، کیفیت بالای روغن ویژگی های مشابه گیاه کنجد را دارد و می توان در تناوب زراعی اراضی دیم استفاده کرد.

کاهش وابستگی به بذور خارجی با توسعه «ارقام هیبرید» در کشور

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) از معرفی ۱۲۰ رقم گیاهی جدید طی دو سال اخیر خبرداد و گفت: این ارقام با تمرکز بر مقاومت در برابر خشکی، تغییرات اقلیمی و تنش‌ های زیستی و غیرزیستی معرفی شده اند.

به گفته وی، هدف از این اصلاحات دستیابی به بالاترین عملکرد در کنار حفظ کیفیت است به طوری که امروز تمام ارقام گندم تولیدی کشور دارای بیش از ۱۲ درصد پروتئین هستند و از این حیث در سطح جهانی جایگاه رقابتی داریم.

توسعه بذور هیبرید اولویت برنامه هفتم توسعه/تولید ۴۰ رقم جدید با مشارکت شرکت‌ های دانش‌ بنیان

گل محمدی بذور هیبرید را یکی از اولویت‌ های اصلی برنامه هفتم توسعه دانست و افزود: در حال حاضر ۹۸ درصد هسته‌ های اولیه بذر کشور در سازمان حاکمیتی تات تولید می‌ شود و تنها ۲ درصد وابستگی وجود دارد که اغلب مربوط به بذور سبزی و صیفی است.

وی ادامه داد: با توجه به اهمیت این موضوع طرح کلان بذر هیبرید از سال ۱۴۰۰ در سازمان تات به شکلی نظام‌ مند آغاز شد به طوری که این حوزه از ظرفیت اقتصادی بالایی برخوردار است و بستر مناسبی برای ورود بخش خصوصی ایجاد کرده است.

وی تصریح کرد: آمارها نشان می‌ دهد که معرفی ارقام بذر هیبرید در کشور از ۱۰ رقم در سال ۱۴۰۰ اکنون به ۴۰ رقم در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته که بخش عمده‌ ای از این رشد حاصل مشارکت فعال بخش خصوصی و شرکت‌ های دانش‌ بنیان بوده است.

حضور بیش از ۶۰۰ شرکت‌ دانش‌ بنیان کشاورزی در مراکز رشد

معاون وزیر جهادکشاورزی با بیان اینکه تاکنون ۱۰ درصد از برنامه‌ های هدف‌ گذاری شده در حوزه بذور هیبرید برنامه هفتم توسعه محقق شده است گفت: امیدواریم با شتاب‌ بخشی به این روند و بهره‌ گیری از تمامی ظرفیت‌ ها این مسیر با موفقیت طی شود.

وی با اشاره به تقویت زیست‌ بوم نوآوری کشاورزی اظهارداشت: تعداد شرکت‌ های دانش‌ بنیان و هسته‌ های واحد فناور مستقر در مراکز رشد و پارک علم و فناوری کشاورزی و منابع طبیعی کشور از ۵۱۳ واحد به ۶۳۹ شرکت افزایش یافته است.

وی اضافه کرد: در این ساختار دانشمندان ما در کنار بخش خصوصی و شرکت های دانش‌ بنیان‌ فعالیت می‌ کنند تا ضمن در اختیار گذاشتن فضاهای پژوهشی فرآیند تولید ارقام هیبرید را تسریع کنند.

تجارت بذر از صادرات تا تامین نیاز داخل

گل محمدی به تنوع فعالیت‌ های این سازمان در حوزه بذور اشاره کرد و گفت: اکنون موسسات تحقیقاتی ما به طور جدی در زمینه بذور هیبرید خیار، گوجه‌ فرنگی، فلفل، بادمجان و کلزا در حال فعالیت هستند.

وی افزود: در حوزه بذر چغندرقند علاوه بر واردات، صادرات نیز داریم و در زمینه بذر هیبرید ذرت نیز به مرحله صادرات رسیده‌ ایم که این اقدامات نشان‌ دهنده ارتقای توان فنی کشور در این حوزه است.

درخواست از مجلس و دولت برای تخصیص بودجه ویژه پژوهش و زیرساخت‌ های هوشمندسازی

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) با اشاره به ضرورت تخصیص بودجه ویژه برای بخش پژوهش و حفاظت از منابع ژنتیکی خواستار توجه بیشتر نمایندگان مجلس و سازمان برنامه و بودجه به نیازهای زیرساختی این سازمان شد.

وی با اشاره به اینکه بخشی از بودجه سازمان تات به حقوق و دستمزد ها اختصاص دارد اظهارداشت: در تمامی دستگاه‌ های اجرایی و دانشگاهی بخشی از بودجه صرف پرداخت حقوق می شود اما در این سازمان به عنوان یک سازمان حاکمیتی باید نگاه ویژه ای به پژوهش، تحقیق و توسعه شود زیرا وظایف حاکمیتی این سازمان به‌ گونه‌ ای است که حتی یک ساعت یا یک روز قابل تعطیلی نیست.

وی افزود: این سازمان با مدیریت صحیح منابع توانسته است از نظر پژوهشی دچار عقب‌ ماندگی نشود، به طوری که در سفرهای بین‌ المللی، کشورهای آسیایی و اسلامی بسیاری از خدمات فنی و تخصصی ما را درخواست کرده‌ اند و ما در سطح آسیا جایگاه قابل توجهی داریم.

گل محمدی اضافه کرد: با این حال برای حمایت از طرح‌ های کلان سازمان نیاز است حداقل یک درصد از بودجه‌ های بخش اجرا به طور ویژه در اختیار بخش پژوهش قرار گیرد و امیدواریم کمیسیون کشاورزی مجلس با توجه به گزارش‌ های ارائه شده در این زمینه حمایت کنند.

ضرورت حفاظت از منابع ژنتیکی و توسعه زیرساخت‌ ها

معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به حساسیت وظایف حاکمیتی این سازمان تصریح کرد: در حوزه حفاظت از منابع ژنتیکی ما به شدت به اعتبارات خاص و ویژه نیاز داریم، اگر چه کمبود اعتبارات تاکنون صدمه جدی به فعالیت‌ های سازمان تات وارد نکرده اما با حمایت مالی سرعت، دقت و حساسیت لازم در اجرای طرح‌ های کلان و مسئله‌ محور افزایش می یابد.

وی بر نیاز مبرم سازمان به بودجه‌ های تملکی برای ارتقای زیرساخت‌ ها تاکید کرد و گفت: زیرساخت‌ های فعلی ما با چالش‌ هایی روبروست و برای پیشرفت در مسیرهای نوین نیاز به توسعه زیرساخت‌ های فیزیکی و فنی داریم.

فراخوان برای ورود بخش خصوصی به حوزه هوشمندسازی و هوش مصنوعی

گل‌ محمدی به پیشرفت‌ های صورت گرفته در زمینه هوشمندسازی و به‌ کارگیری هوش مصنوعی اشاره کرد و اظهارداشت: اقدامات گسترده‌ ای در این حوزه انجام داده‌ ایم و اکنون نیاز داریم ایستگاه‌ های تحقیقاتی خود را به عنوان نمونه‌ های موفق معرفی کنیم تا کشاورزان و بخش خصوصی نیز به سمت استفاده از روش‌ های نوین آبیاری، هوشمندسازی و فناوری‌ های هوش مصنوعی سوق پیدا کنند.

وی از سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواست تا برای تامین بودجه‌ های تملکی و توسعه زیرساخت‌ های هوشمندسازی از این سازمان بیشتر حمایت کنند.