نهضت ملی مسکن گرفتار مشکلات مسکن مهر شد

اقتصادکارامد: رئیس کانون سراسری انبوه‌سازان گفت: نهضت ملی مسکن به دلیل مشکلات تأمین منابع مالی و وابستگی به آورده متقاضیان، گرفتار همان چالش‌هایی شده که پیش‌تر در اجرای طرح مسکن مهر وجود داشت.

ایرج رهبر، رئیس هیئت‌مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن و ساختمان ایران، در گفتگو با مهر، درباره آخرین وضعیت پروژه‌های نهضت ملی مسکن و تأثیر تورم مصالح ساختمانی بر روند تکمیل واحدهای باقی‌مانده، گفت: موضوع مسکن حمایتی داستان مفصلی دارد که از زمان اجرای طرح مسکن مهر آغاز شده و همچنان ادامه دارد. حتی اخیراً مشاهده کردم که نمایندگان مجلس در پردیس به شکایت‌های مردم درباره تحویل‌نشدن واحدهای مسکونی پس از گذشت مدت طولانی رسیدگی می‌کردند.

وی افزود: علت اصلی این وضعیت، وجود اشکال در سیاست‌گذاری و نحوه اجرای طرح‌های مسکن حمایتی، از جمله مسکن مهر، اقدام ملی مسکن و نهضت ملی مسکن است. اجرای این طرح‌ها به دو عامل اصلی، یعنی تأمین منابع مالی و تأمین زمین، وابستگی دارد.

رهبر با اشاره به اینکه سایر مؤلفه‌ها از جمله ساخت‌وساز، مصالح ساختمانی و نیروی انسانی نیز در تکمیل پروژه‌ها مؤثر هستند، بیان کرد: در سال‌های گذشته و شرایط عادی، مشکلات حوزه مصالح ساختمانی و نیروی انسانی به اندازه امروز حاد نبود و مسئله اصلی به تأمین منابع مالی و زمین بازمی‌گشت.

وی با اشاره به وضعیت تأمین زمین در پروژه‌های نهضت ملی مسکن، ادامه داد: وزارت راه و شهرسازی و سازمان ملی زمین و مسکن به هر طریقی این موضوع را مدیریت کرده‌اند و در مقایسه با مسکن مهر که در برخی موارد زمین‌های نامناسبی برای اجرای پروژه‌ها اختصاص داده می‌شد، در نهضت ملی مسکن تلاش شده است زمین‌های مناسب‌تری در اختیار متقاضیان قرار گیرد؛ هرچند این زمین‌ها محدود هستند.

رئیس هیئت‌مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن و ساختمان ایران با تأکید بر اینکه مشکل اصلی همچنان تأمین منابع مالی است، گفت: کمبود منابع مالی موجب طولانی‌شدن زمان اجرای پروژه‌ها می‌شود و در این شرایط، تورم به ساخت‌وساز تحمیل می‌شود؛ در نتیجه هم مردم و هم سازندگان متضرر می‌شوند و کارفرما نیز با نارضایتی متقاضیان مواجه خواهد شد.

وی یادآور شد: تأمین منابع مالی از طریق آورده متقاضیان که عمدتا از اقشار ضعیف جامعه هستند، به‌سختی انجام می‌شود. در مسکن مهر، افراد در نهایت با پرداخت مبالغی که در ابتدا دستکم حدود ۱۱ میلیون تومان بود و در مراحل بعد افزایش یافت، صاحب‌خانه می‌شدند و حتی در پردیس، آورده نهایی به حدود ۴۰ میلیون تومان رسید.

رهبر ادامه داد: اما در نهضت ملی مسکن چنین شرایطی وجود ندارد و متقاضیان باید مبالغی در حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تا ۲ میلیارد تومان را به‌صورت تدریجی و اقساطی پرداخت کنند. بسیاری از متقاضیان حتی پس از پرداخت آورده‌های اولیه ۴۰ میلیون تومانی در مراحل اول، دوم و سوم، دیگر توان ادامه پرداخت‌ها را ندارند و متوقف می‌شوند.

وی با اشاره به ناکافی بودن تسهیلات بانکی برای تأمین هزینه ساخت پروژه‌ها، تصریح کرد: تسهیلات بانکی نیز با مشکلاتی مواجه بوده و به‌تدریج افزایش یافته است، اما همچنان کفایت نمی‌کند. از سوی دیگر، میزان آورده متقاضیان در یک پروژه یکسان نیست و در یک مجتمع مسکونی با چندین بلوک و واحد، برای پیشرفت هماهنگ پروژه لازم است همه متقاضیان آورده خود را به‌موقع تأمین کنند.

رئیس هیئت‌مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن و ساختمان ایران تصریح کرد: در برخی پروژه‌ها، دست‌کم ۵۰ درصد متقاضیان آورده موردنیاز را پرداخت نمی‌کنند و حتی ممکن است این میزان بیشتر باشد. در چنین شرایطی، سازنده نیز نمی‌تواند عملیات اجرایی را ادامه دهد و پروژه با تأخیر مواجه می‌شود. طولانی‌شدن زمان ساخت نیز باعث افزایش هزینه‌ها و تحمیل تورم به پروژه خواهد شد.

وی با اشاره به افزایش شدید قیمت مصالح ساختمانی در سال‌های اخیر، اظهار کرد: برای نمونه، قیمت میلگردی که در زمان انعقاد قرارداد در سال ۱۴۰۲ حدود کیلویی هزار و ۴۰۰ تومان خریداری می‌کردیم، اکنون به کیلویی ۱۴۰ هزار تومان رسیده است. چنین تغییر قیمتی شرایط اجرای پروژه‌ها را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد و حتی ممکن است روند ساخت‌وساز را متوقف کند.

رهبر با بیان اینکه دولت باید برای حل مشکل تأمین مالی پروژه‌های مسکن حمایتی چاره‌اندیشی کند، گفت: پیشنهاد اولیه ما به دولت این بود که اجرای پروژه‌ها صرفا به آورده متقاضیان وابسته نباشد.